• ziamerlin

Ένα Πάσχα μοναδικό

Ένα μάθημα από την αρχαίο ελληνικό κόσμο…


Είναι άνοιξη του έτους 2020, περασμένα πια μέσα του Απρίλη και η ανθρωπότητα βιώνει κάτι πρωτόγνωρο που ως ένα βαθμό ξεπερνάει τις δυνάμεις της. Στην αρχή, πριν δύο μήνες όταν το θέμα του κορονοϊού άρχισε να κατακτά σιγά σιγά κύρος στις καθημερινές συζητήσεις των ανθρώπων και της επικαιρότητας, έμοιαζε κάτι μακρινό που δύσκολα θα μπορούσε να αγγίξει, τον τότε, καθώς αφελώς θεωρούσαμε, προνομιούχο και ασφαλή κόσμο μας. Η Ουχάν, η κινεζική πόλη όπου υποτίθεται ότι εμφανίστηκε για πρώτη φορά ο ιός απέχει 8.075.04 χλμ. από την Ελλάδα, κάτι που ακούγεται σχεδόν εξωκοσμικό για τον απλό άνθρωπο.




Ωστόσο, μέχρι τις 15 Απριλίου οι άνθρωποι που προσβλήθηκαν θανάσιμα από την νόσο ξεπερνούσαν τις 133.000 χιλιάδες παγκοσμίως, ενώ ο συνολικός αριθμός των κρουσμάτων ανέρχεται στα 2.069.000.

Πρόκειται για μια κατάσταση τραγικά κινηματογραφική∙ είναι σαν κάποιος υπεράνθρωπος μηχανισμός να αποφάσισε σε μια ορισμένη στιγμή να επαναπροσδιορίσει την παγκόσμια τάξη πραγμάτων, θέτοντας τις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων σε κίνδυνο, και το χειρότερο, χωρίς στιβαρές δυνατότητες αναχαίτισης του προβλήματος ή έστω καταστολής του ρυθμού εξάπλωσης της πανδημίας.


Η ανθρωπότητα, ανατρέχοντας κανείς στην ιστορία, συνειδητοποιεί ότι δεν είναι η πρώτη φορά που έρχεται αντιμέτωπη με κάτι παρόμοιο, πράγμα που καθιστά ακόμη πιο οξύμωρο τον τρόπο ζωής στις σύγχρονες κοινωνίες. Διανύοντας αυτή την περίοδο, συνειδητοποιούμαι τελικά ότι ο άνθρωπος δυστυχώς παραμένει αδύναμος και εκτεθειμένος σε κινδύνους που αδυνατεί ακόμη και να προβλέψει. Η ατομική ύπαρξη και η συλλογική πραγματικότητα μπορεί να ανατραπεί ανά πάσα στιγμή με ιλιγγιώδη ταχύτητα. Οτιδήποτε, μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο ή βέβαιο δύναται να μετατραπεί σε προνόμιο ή πολυτέλεια για λίγους προνομιούχους ή μάλλον καλύτερα, τυχερούς.


Και εμείς ακόμη μιλάμε για ατομική ευθύνη, συλλογική συνείδηση, ηθική και κριτική σκέψη. Αξίες που βρίσκονται πραγματικά εναποτεθειμένες στη ψυχή και τη βούληση του ατόμου. Ακόμη, πετάμε απερίσκεπτα σκουπίδια στο δρόμο, αδιαφορούμε για το συνάνθρωπο, σκεφτόμαστε εγκλωβισμένοι στο ατομικιστικό μας καβούκι, πως θα αποκομίσουμε τη μερίδα του λέοντος, όταν και «αν» είμαστε αρκετά τυχεροί για να δούμε την επόμενη μέρα, μετά την καταστολή της επιδημίας. Όλα αυτά εκτυλίσσονται τη στιγμή που χιλιάδες συνάνθρωποι μας έρχονται αντιμέτωποι, εκτός από την πανδημία και την καθημερινή ανθρώπινη δυστυχία, με αυτή καθ’ εαυτή την αλλοτρίωση της ανθρώπινης φύσης, όταν καλούνται να επιλέξουν ποιόν ή ποια θα σώσουν, εξαντλούν τα αποθέματα της σωματικής και ψυχικής τους δύναμης, έχοντας συχνά μόνο αρωγό στη προσπάθεια τους, την επιμονή και την πίστη τους στον άνθρωπο.


Ο καθένας και η καθεμία μας ξεχωριστά συγκρούεται καθημερινά με τα «θέλω» και τα «πρέπει» του. Είναι όμως ακατανόητο να πρέπει να μας επιβληθούν μέτρα για να μην πάμε να γιορτάσουμε το Πάσχα στο χωριό, όπως κάνουμε όλα τα χρόνια της ζωής μας από τότε που ήμαστε παιδιά. Είναι προσβολή κατά της ανθρωπότητας να κρίνουμε αφελώς από την ασφάλεια του σπιτιού μας, το έργο όσων αγωνίζονται καθημερινά για να διασφαλίσουν την ευημερία της πλειοψηφίας. Φιλόσοφοι, άνθρωποι των γραμμάτων και των επιστημών, ανά τους αιώνες, προσομοιάζουν ανάλογες καταστάσεις για να αποφανθούν τι μέλει γενέσθαι, σε ανάλογες περιπτώσεις. Είναι προτεραιότητα να διαφυλάξουμε την ατομική ελευθερία ή το δικαίωμα όλων στη ζωή και την υγεία; Είναι πρωτεύουσα ανάγκη να δω τους συγγενείς μου και ένα φίλο ή να παραμείνω στο σπίτι μου, όντας σίγουρος και σίγουρη πως συνεισφέρω στη συλλογική προσπάθεια καταπολέμησης της πανδημίας; Τα ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα όσο η λογική παραγκωνίζεται από την επιθυμία.

Έχουμε την τύχη ή για κάποιους την ατυχία, να ζούμε στην εποχή όπου το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού δεν είναι αναλφάβητο ή υπόδουλο δεν κάποιον ισχυρό. Απολαμβάνουμε για πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας, τα πλεονεκτήματα του δημοκρατικού πολιτεύματος, στα περισσότερα μήκη και πλάτη της γης. Η φωνή του καθενός είναι ανεξάρτητη από την θέληση των άλλων σε μεγαλύτερο βαθμό, απ’ όσο οι πρόγονοι μας θα δυσκολεύονταν ακόμη και να φανταστούν. Η ηθική όμως παραμένει αμφιλεγόμενη και συχνά ανίσχυρη. Τόσα δοκίμια περί ηθικής, τόσα θρησκευτικά κηρύγματα και ακόμη δεν έχει διατυπωθεί ένα στερεό συμπέρασμα, παρά ρευστές υποθέσεις.


Στον αρχαίο ελληνικό κόσμο, οι άνθρωποι είχαν καταλήξει στο εξής συμπέρασμα: ο μόνος βίος που άξιζε να ζήσει ένας ελεύθερος άνθρωπος μπορούσε να συνοψιστεί υπόδειγμα του Καλού & Αγαθού πολίτη. Τι σημαίνει όμως αυτό; Αγαθός είναι όποιος κάνει καλές πράξεις και καλός, σύμφωνα με την σημασία της αρχαιοελληνικής λέξης «κάλος» αυτός ο οποίος φρόντιζε την άσκηση του σώματος του αντίστοιχα με αυτήν της ψυχής του;



Καλός και Αγαθός ήταν αυτός ο οποίος μπορούσε εν γνώση του να μυηθεί σε μια πλειάδα αρετών, ικανών να εγκαθιδρύσουν στη ψυχή του ανθρώπου τις αρετές της δικαιοσύνης, της φρόνησης, της ανδρείας, της ειλικρίνειας, της μετριοφροσύνης. Με αποτέλεσμα να φροντίζουν με την αντίστοιχη αρμονία τόσο τα ζητήματα του οίκου τους, όσο και τα ζητήματα της πόλεως τους, ασκώντας άμεσα τα δικαιώματα αλλά και τις υποχρεώσεις που όριζε το αξίωμα τους ως ελεύθερων πολιτών. Διότι, δεν αρκούσε να ασκεί κανείς με σύνεση τα πολιτικά του καθήκοντα, αλλά έπρεπε να διαχειρίζεται με απόλυτη διαφάνεια τη δημόσια περιουσία, ειδάλλως μετά το πέρας της θητείας του, αν βρισκόταν να κατέχει μεγαλύτερη περιουσία, απ’ όση είχε όταν ανέλαβε τα καθήκοντα του, τότε θα δικαζόταν από την εκκλησία του δήμου. Ακόμη, ήταν κανείς υποχρεωμένος να μην διαπράττει καμία απολύτως αδικία εις βάρος των συμπολιτών και να μην διαφθείρει ούτε τον εαυτό του, ούτε όμως και κανέναν άλλο με οποιοδήποτε τρόπο. Όσοι, διέθεταν σημαντικές περιουσίες ήταν υποχρεωμένοι να αναλαμβάνουν δημόσιες δαπάνες για να ενισχύσουν την πολιτεία. Το σημαντικότερο όμως ήταν ότι απέναντι στους νόμους της πολιτείας ήταν όλοι ίσοι και μάλιστα με δική τους συγκατάθεση καθώς η αρχαία Αθήνα, ήταν μια πόλη με έντονους ρυθμούς ζωής, αντάξιους με αυτούς μιας σύγχρονης μεγαλούπολης. Ο κάθε Αθηναίος πολίτης λοιπόν, καλούνταν να ασκήσει πολιτικά καθήκοντα σε κάποιο δημόσιο αξίωμα, στο οποίο διοριζόταν μέσω κλήρωσης. Επομένως, όλοι είχαν την υποχρέωση να μετέχουν στο κοινά διότι διαφορετικά θεωρούνταν ξένο σώμα για την πόλη, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει δολιοφθορά εναντίων των αρχόντων, αφού όλοι επρόκειτο εν δυνάμει να περάσουν ή είχαν ήδη εκπληρώσει την θητεία τους σε αυτή την θέση.


Για τον αρχαίο κόσμο η συλλογική ευμάρεια ήταν αδιαίρετη από την ατομική ευθύνη. Συνειδητοποιώντας οι αρχαίοι της αξία της κοινότητας και την δύναμη της συλλογικής προσπάθειας, κατάφεραν να προσπελάσουν πολλά από τα προβλήματα που ακόμη ταλανίζουν τις σύγχρονες κοινωνίες. Ίσως αν ο αρχαίος κόσμος πλήττονταν από μια αντίστοιχη πανδημία με τη σημερινή να θεωρούνταν αυτονόητος ο αυτοπεριορισμός του καθενός, προς διαφύλαξη του όλου. Ίσως μάλιστα αν ο αρχαίος κόσμος είχε κατακτήσει τη σημερινή επιστημονική εξέλιξη να βρισκόταν πιο προετοιμασμένος να αντιμετωπίσει μια κατάσταση εκτάκτου κινδύνου.


Όλα αυτά αποτελούν υποθετικές διατυπώσεις που στόχο έχουν να προβληματίσουν, γιατί αυτό το Πάσχα είναι μοναδικό και διαφορετικό από κάθε προηγούμενο. Αποτελεί όμως αφορμή επαναπροσδιορισμού της αξίας της ανθρώπινης φύσης και όχι μόνο. Η εύθραυστη ατομική πραγματικότητα μπορεί να θωρακιστεί δια μέσου της συλλογικής συνειδήσεως. Η συνειδητή δράση και η αποβολή των μονοσήμαντων στάσεων που περιορίζονται στην ενθάρρυνση ενός αδιέξοδου «Εγώ», είναι ώρα να δώσουν την θέση τους σε ένα πολυσήμαντο «Εμείς». Τηρώντας παράλληλα, τα κηρύγματα της χριστιανικής μας πίστεως, που αγωνίζεται για ένα κόσμο αλληλεγγύης και αδελφοσύνης, χτισμένο στα θεμέλια της αγάπης και της ισότητας για κάθε ζωντανό πλάσμα.


Καλό Πάσχα και Χαρούμενη η μέρα της Αναστάσεως, για όλα τα πλάσματα, με υγεία, αγάπη και ελπίδα για κάθε Πάσχα που θα έρθει, να μας βρίσκει στο εξής με τους ανθρώπους που αγαπούμε.


#menoumespiti #kalopasxa

6989696576

©2019 by TraveLLer.GOT. Proudly created with Wix.com

This site was designed with the
.com
website builder. Create your website today.
Start Now